Sayt test rejimida ishlamoqda

O‘zbekiston prezidenti Shavkat Mirziyoyev shu haftada Qashqadaryo viloyatiga tashrifi kutilmoqda.

Tashrif davomida joylardagi ijtimoiy-iqtisodiy islohotlarning borishi, bunyodkorlik ishlari, sanoat korxonalari faoliyati, transport va turizm infratuzilmasi, ta'lim va madaniyat muassasalari bilan tanishishi, shuningdek, jamoatchilik bilan muloqot qilishi rejalashtirilgan.

O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2018 yil 27 noyabrdagi "Boshoqli don etishtirishni yanada rag'batlantirish bo'yicha qo'shimcha chora-tadbirlar to'g'risida"gi qarori bilan mamlakatimizda boshoqli don etishtirish bo'yicha amalga oshirilishi lozim bo'lgan tizimli ishlar belgilab berildi.
Bosh prokuratura huzuridagi Agrosanoat majmui va oziq-ovqat xavfsizligi ta'minlanishi ustidan nazorat qilish inspeksiyasi viloyat boshqarmasi bosh inspektori Sherzod Sarmanov ushbu qarordan kelib chiqadigan asosiy o'zgarishlar va belgilangan vazifalar haqida quyidagilarni gapirib berdi:
Xarid narxi 60 foizga oshirildi
- Keyingi yillarda davlat xaridi uchun sifatli don etishtirish va hosildorlikni oshirishga qaratilgan keng ko'lamli ishlar amalga oshirilmoqda. Ammo sohada yo'l qo'yilayotgan kamchiliklar ham talaygina. Xususan, erlarning sifatsiz tayyorlanishi, agrotexnika qoidalariga to'liq rioya qilinmayotgani, ayniqsa, ekish ishlarining kechiktirib yuborilishi, talab qilingan moddiy-texnika resurslari o'z vaqtida etkazib berilmasligi kabi qator omillar sabab g'alladan kutilgan hosil olinmayapti.
Shu bilan bir qatorda, yuqori natija qayd etgan fermerlarni shunga munosib tarzda rag'batlantirish yoki aksincha, past natija ko'rsatgan xo'jaliklarga nisbatan keskin choralar ko'rishni belgilovchi tartiblar ishlab chiqilmagan. Bu jihatlar ham boshoqli don ekinlari parvarishlovchi xo'jaliklar o'rtasida o'zaro raqobatni ta'minlash, ishga nisbatan mas'uliyatini oshirish imkonini bermaydi.
Vazirlar Mahkamasining ushbu qarorida mana shu kabi jihatlarga e'tibor qaratilib, don etishtiruvchi fermer xo'jaliklari uchun olingan hosilga munosib narx taklif etish, ularni qanday samaradorlikka erishganiga qarab ustama yoki chegirma qo'llash tartiblari belgilandi. Jumladan, 2019 yil hosili uchun bug'doyning har bir tonnasiga kafolatlangan davlat xaridining o'rtacha narxi 1 million 200 ming so'm miqdorida belgilandi. Ushbu narx joriy yilgiga nisbatan 60 foizga yuqoridir.
Albatta, etishtirilgan mahsulotga nisbatan yuqori narx taklif etilayotgani xo'jaliklarning moliyaviy barqarorligiga ijobiy ta'sir ko'rsatib, imkoniyatlarini yanada oshiradi.
Ko'p hosil olgan qimmat, kam hosil olgan arzon sotadi
- Endilikda davlat xaridi uchun etishtirilgan mahsulotlarni tabaqalashtirilgan narxlarda, ya'ni ustama va chegirmalar qo'llagan holda sotib olish tartibi joriy qilinadi. Boshqacha qilib aytganda, etishtirilgan boshoqli don ekini hosildorligiga qarab, davlat sotib oladigan mahsulot xarid narxiga 25 foizgacha ustama yoki chegirma qo'llaniladi.
Jumladan, sug'oriladigan maydonlarning har gektaridan olingan hosildorlikka qarab, barcha boshoqli don ekinlari bo'yicha don xarid narxiga quyidagi tarzda ustama yoki chegirma qo'llaniladi:
- 30 sentner va undan kam bo'lganida - 25 foiz chegirma;
- 31 sentnerdan 40 sentnergacha bo'lganida - 15 foiz chegirma;
- 41 sentnerdan 50 sentnergacha bo'lganida - 10 foiz ustama;
- 51 sentnerdan 60 sentnergacha bo'lganida - 20 foiz ustama;
- 61 sentner va undan yuqori bo'lganida - 25 foiz ustama qo'llaniladi.
Soliq ham hosildorlikka qarab hisoblanadi
- Qaror bilan amalga oshirilishi belgilangan muhim yangiliklardan yana biri - 2019 yildan e'tiboran O'zbekiston Respublikasi Davlat byudjeti parametrlariga sug'oriladigan erlarda   boshoqli don ekinlari etishtiruvchi fermer xo'jaliklari va boshqa qishloq xo'jaligi korxonalariga yagona er solig'ini hisoblashda soliq stavkalariga hosildorlikka qarab koeffisientlar qo'llash tartibi kiritilganidir.
Ya'ni, kelgusi yildan boshlab er solig'ini hisoblashda gektaridan o'rtacha 30 sentner va undan past hosil olinganda 2 barobar, hosildorlik 31 sentnerdan 40 sentnergacha bo'lganida esa 1,5 barobar ko'paytiruvchi koeffisientlar qo'llaniladi.
Bu albatta, g'alla etishtiruvchi xo'jaliklarni oltinga teng bo'lgan sug'oriladigan erlardan samarali foydalanish, mahsulot etishtirish hajmlarini ko'paytirish borasidagi mas'uliyatini oshirishga xizmat qiladi.
100 foizgacha imtiyozli kredit beriladi
- Qarorda xo'jaliklarni kreditlashni takomillashtirish ham nazarda tutilgan. Agar amaldagi tartibga ko'ra, imtiyozli kredit davlat xaridi uchun etkazib beriladigan don qiymatining 60 foizi miqdorigacha ajratib kelingan bo'lsa, yangi tartib asosida bu  100 foizni (tayyorlov korxonasi tomonidan bo'nak tariqasida etkazib berilgan urug'lik qiymatini inobatga olgan holda) tashkil etadi.
Ta'kidlab o'tish joizki, moliyalashtirish tizimidagi ushbu o'zgarish fermer xo'jaliklarining aylanma mablag'i taqchilligiga barham berish bilan birga, ular tomonidan resurs va xizmatlar uchun to'lovlarni oldindan amalga oshirish, agrotexnika tadbirlarini o'z vaqtida va sifatli o'tkazish, g'alla etishtirish hajmini ko'paytirish, pirovardida, yuqori daromad olishiga imkon beradi.
Favqulodda holatlarda fermer himoyaga olinadi
- Ma'lumki, oldindan bilish, oqilona choralar bilan oldini olish mumkin bo'lmagan favqulodda xususiyatga ega hodisalar (qurg'oqchilik, tabiat hodisalari va boshqa fors-major holatlar) oqibatida fermer qancha harakat qilmasin kutilgan hosilni etishtira olmasligi mumkin.
Endilikda fermer bunday vaziyatda Qishloq xo'jaligida iqtisodiy islohotlarni chuqurlashtirish bo'yicha hududiy komissiyaga murojaat etishi lozim. Agar holat komissiya tomonidan tasdiqlansa, davlat xaridi uchun etkazib berilgan don xarid narxida hisob-kitob qilinishi belgilandi. Ya'ni, fermer etishtirgan don qanchaligidan qat'iy nazar, bir xil - belgilangan davlat narxida xarid qilinadi.
Vaholanki, shu paytga qadar mahsulot etishtiruvchilar turli tabiiy ofatlardan etarli darajada himoyalanmagan edi.
Yaxshi ishlamagan fermer erni topshiradi
- Bilamizki, shu vaqtga qadar ayrim fermer xo'jaliklari ishni to'g'ri tashkil etmas, agrotexnik tadbirlarni o'z vaqtida bajarmas va buning natijasida erdan juda kam hosil olardi. Hatto, bir necha yillab davlatga don sotish bo'yicha tuzilgan shartnoma rejasini bajarmay kelayotgan xo'jaliklar bor.
Endilikda sug'oriladigan maydonlarning har gektaridan 40 sentnerdan kam hosil olish "erga nisbatan xiyonat" deb baholanadi. Bu er ijara shartnomasi bekor qilinishigacha bo'lgan choralar ko'rilishiga olib kelishi mumkin.
Ishlar tizimli nazoratga olinadi
- Qoraqalpog'iston Respublikasi va viloyatlarning tabiiy-iqlim sharoitlarini hisobga olgan holda, sug'oriladigan maydonlarda 2019 yil hosili uchun ekilgan kuzgi boshoqli don ekinlarini parvarishlash bo'yicha agrotexnika tadbirlarini amalga oshirish yuzasidan "yo'l xaritalari" ishlab chiqildi.
Boshoqli don etishtirishda agrotexnika tadbirlarini o'z vaqtida sifatli o'tkazish va kafolatlangan hosil olishni tizimli tashkil etish bo'yicha esa respublika Ishchi guruhlarining tarkibi tasdiqlandi. Ular zimmasiga "yo'l xaritalari"dan kelib chiqib, har bir fermer xo'jaligi tomonidan amalga oshiriladigan agrotexnika tadbirlari rejasini alohida yozma ravishda tayyorlab etkazish va uning ijrosini ta'minlash vazifasi yuklatildi.
Don etishtirish va o'rib-yig'ib olish bilan bog'liq agrotexnika yumushlarining o'z vaqtida va sifatli o'tkazilishi, moliyaviy va moddiy-texnika resurslarini to'liq hajmda va o'z vaqtida etkazib berilishi, yakuniy hisob-kitoblar 2019 yil 1 sentyabrga qadar to'liq amalga oshirilishi, mazkur yo'nalishdagi ishlar bo'yicha tizimli nazorat o'rnatilishi yuzasidan tegishli mutasaddilarning shaxsiy javobgarligi belgilab qo'yildi.
Xulosa o'rnida aytish joizki, ushbu qarorning izchil ijrosi, shak-shubhasiz, g'allachilikda er maydonlaridan samarali foydalanish va yuqori hosildorlikka erishish, fermer xo'jaliklari mas'ullari mas'uliyatini yanada oshirish hamda ularning moddiy manfaatdorligini oshirishda muhim ahamiyat kasb etadi.
Jahongir BOYMURODOV yozib oldi.
Qashqadaryogz.uz ma'lumotlari asosida

Mazkur loyihalar orqali 4 500ga yaqin yangi ish o'rinlari yaratiladi

Hukumat qarori bilan 2018 – 2019 yillarda Qashqadaryo viloyatining Dehqonobod, Mirishkor hamda Chiroqchi tumanlarini kompleks rivojlantirish chora-tadbirlari dasturlari tasdiqlandi. Bu haqida Adliya vazirligining “Huquqiy axborot” kanali ma'lum qildi.

Mazkur dasturlar oziq-ovqat va nooziq-ovqat tovarlari, shuningdek, qurilish materiallari, engil sanoat va boshqa sanoat mahsulotlarini ishlab chiqarish quvvatlarini modernizasiyalash, yangidan barpo etish, texnik va texnologik jihatdan yangilash, xizmatlar sohasi va servisni rivojlantirish, qishloq xo'jaligi sohasining yanada barqaror rivojlanishini ta'minlash, ijtimoiy soha infratuzilmasini yanada takomillashtirish bo'yicha investisiya loyihalarini o'z ichiga olgan.

Dasturlar doirasida viloyatning Dehqonobod, Mirishkor, Chiroqchi tumanlarida jami 1305 ta loyihaning amalga oshirilishi, bu orqali esa 4 500ga yaqin yangi ish o'rinlarining yaratilishi nazarda tutilgan.

Xususan, ijtimoiy soha infratuzilmasini yanada takomillashtirish bo'yicha amalga oshiriladigan ishlar doirasida Dehqonobod tumanida 160 o'rinli maktabgacha ta'lim muassasasi, Bolalar-o'smirlar sport maktabi tarkibida yopiq suzish havzasini qurish rejalashtirilgan.

Bundan tashqari, Mirishkor tumani markazida yangi Madaniyat va istirohat bog'ini tashkil etish, Oilaviy poliklinika binosini qurib foydalanishga topshirish, tuman tibbiyot birlashmasida tez tibbiy yordam ma'muriy binosi faoliyatini yo'lga qo'yish nazarda tutilgan.

Shuningdek, Chiroqchi tuman markazidagi ko'p qavatli uy-joylarning kanalizasiya tizimi tubdan yangilanadi. Buning uchun 1 mlrd. 56 million so'm ajratiladi.

O'zA ma'lumotlari asosida 

2018 yil 7 sentyabr kuni huquqni muhofaza qiluvchi idoralar tomonidan o'tkazilgan tezkor tadbir davomida Muborak tumani hokimining yordamchisi A.Mamashukurov, tuman moliya bo'limi mudiri S.Qo'yliev 21 million so'mni pora sifatida olayotgan vaqtda, shu yil 19 avgust kuni Qarshi shahar qurilish bo'limi boshlig'i vazifasini vaqtincha bajaruvchi S.Yusupov va Qarshi shahar iqtisodiyot va hududlarni kompleks rivojlantirish bo'limi bosh mutaxassisi N.Qurbonov 4300 AQSh dollarini pora tariqasida olayotgan vaqtda, 2018 yil 5 sentyabr kuni viloyat o'rta maxsus, kasb-hunar ta'limi boshqarmasi bo'lim boshlig'i Sh.Jovliev va Muborak sanoat kasb-hunar kolleji direktori o'rinbosari R.Abdiev 800 AQSh dollarini qabul qilib olayotgan vaqtlarida qo'lga olingan.
Mas'uliyatli lavozimda ishlab kelgan ushbu shaxslar shaxsiy manfaatlari yo'lida mansab vakolatlarini suiiste'mol qilishgan, aholini, ayniqsa, tadbirkorlarni har tomonlama qo'llab-quvvatlash, ularning qonuniy huquqlarini ro'yobga chiqarishda ko'maklashish o'rniga shaxsiy manfaatdorlik olish yo'lida jirkanch ishga qo'l urishgan.
Masalaning ushbu jihatlari viloyat hokimligida Odob-axloq komissiyasi yig'ilishida atroflicha muhokama qilindi.
Viloyat huquqni muhofaza qiluvchi idoralar mas'ul xodimlari, shuningdek, davlat hokimiyati va boshqaruvi organlari, shahar, tuman studiyalari orqali ushbu tizimlar quyi bo'g'inlari vakillari qatnashgan yig'ilishni viloyat hokimi, komissiya raisi Zafar Ro'ziev boshqarib bordi.
Selektor yig'ilishida mahalliy davlat hokimiyati organlari mansabdor shaxslari, xodimlari hamda    boshqa mas'ullarning korrupsiyaga qarshi kurashish sohasidagi huquqiy savodxonligini oshirish, jamiyatda korrupsiyaga nisbatan murosasiz munosabatni shakllantirish yuzasidan zarur chora-tadbirlar ko'rish, mansabdor shaxslar o'z mansab yoki xizmat majburiyatlarini beg'arazlik bilan, xolisona, vijdonan bajarishi, korrupsiya uchun shart-sharoit yaratadigan har qanday harakatdan o'zini tiyishi shartligi qayd etib o'tildi.
O'ziga yuklatilgan vazifalarni lozim darajada bajarmagani, xususan, hokimlik apparati, korxona, tashkilot va muassasalarning faoliyatini nazorat qilishni susaytirib yuborganliklari sababli Muborak tumani hokimi G'.Djavliev, Qarshi shahar hokimi J.Fozilov, viloyat  moliya boshqarmasi boshlig'i A.Shukurov, viloyat iqtisodiyot va hududlarni kompleks rivojlantirish bosh  boshqarmasi boshlig'i I.Amanov, viloyat qurilish bosh boshqarmasi boshlig'i     O.Xudaynazarov va viloyat o'rta maxsus, kasb-hunar ta'limi boshqarmasi boshlig'i K.Yangiboevga ogohlantirish berildi.
Kun tartibidagi masala yuzasidan tegishli qaror qabul qilinib, ijroga yo'naltirildi.
B.SAYFIYEV
Qashqadaryogz.uz ma'lumotlari asosida

Tog' yon bag'rida tug'ilgan Feruz Murodinovning bolalikdan hayvonotu nabotot olamiga mehri bo'lakcha edi. U ilm-fan va texnikaga bo'lgan qiziqishi bilan tengqurlaridan ajralib turardi.
2013 yilda u “Yurt kelajagi” iqtidorli yoshlar tanlovining respublika bosqichida g'olib bo'ldi.
Besh yillik tinimsiz izlanishlari natijasida yosh ixtirochi akkumulyatorli yoqilg'i tizimini yaratib, ishlanmaga patent oldi.
"Mazkur tizim bir vaqtning o'zida sanoat korxonalari hamda avtomobillardan chiqayotgan zaharli gazlarni kislorodga aylantirib beradi va yoqilg'i sarfini tejaydi, – ta'kidlaydi Feruz Murodinov. – Aytaylik, avtomobil 10 litr yoqilg'i bilan bosib o'tadigan masofaga atigi 2-3 litr kifoya qilishi mumkin.
Dastlabki hisob-kitoblarga qaraganda, innovasiyaning hayotga tatbiq etilishi atmosferaga ajralayotgan zaharli gazlarni naq 75 foizga kamaytirish imkonini beradi.
"Yurtimizda ishlab chiqarilayotgan avtomobillar biz yaratgan qurilma bilan ta'minlansa, jahon bozorida betakror brendga aylanishiga ishonaman", deydi ixtirochi.
                                       Turon24.uz ma'lumotlari asosida